BÀI 8 – PHẦN 3 – ĐUÔI ‘DIR’ – KHẲNG ĐỊNH HAY DỰ ĐOÁN

Bài học hôm nay rất nhanh và dễ hiểu thôi, do văn phạm ngữ pháp này chúng ta đã từng được gặp nhiều lần trước đây. Hôm nay chúng ta sẽ nói kỹ hơn về nó.

Đuôi dir” / “dır / dur” / dür

Trong bài 6 – phần 2 – thì hiện tại tiếp diễn (trang trọng) , chúng ta đã biết, khi thêm đuôi dir/dır/dur/dür vào sau động từ nguyên thể + da/ta/de/te, thì từ đó sẽ biến thành thì hiện tại tiếp diễn trang trọng. Vậy ngoài cách sử dụng đó ra, các đuôi này còn có cách sử dụng nào khác nữa? Và cách thêm của nó như thế nào?

Cách thêm

Cách thêm hoàn toàn dựa vào quy luật nguyên âm cuối cùng như những bài trước chúng ta đã học.

  • Với các gốc động từ/danh từ/tính từ có nguyên âm cuối cùng là e,i, thêm dir
  • Với các gốc động từ/danh từ/tính từ có nguyên âm cuối cùng là a, ı, thêm dır
  • Với các gốc động từ/danh từ/tính từ có nguyên âm cuối cùng là o,u, thêm dur
  • Với các gốc động từ/danh từ/tính từ có nguyên âm cuối cùng là ö,ü, thêm dür

Nếu gốc động từ/danh từ/tính từ kết thúc bằng các phụ âm f, s, t, k, ç, ş,h,p, chúng ta sẽ thay

  • dir -> tir
  • dır -> tır
  • dur -> tur
  • dür -> tür

Với danh từ, tính từ, chúng ta có thể thêm trực tiếp sau nó.

  • Güzel -> Güzeldir

Với động từ, chúng ta thêm vào sau động từ nguyên thể hoặc động từ đã chia theo thì, tùy vào ngữ cảnh trong câu.

  • Yapmak -> yapmaktır/ yapıyordur/yapmıştır / yapacaktır /…

Cách dùng

  • Ngữ cảnh trang trọng

Như đã nhắc lại ở trên, cách dùng đầu tiên chính là dùng trong ngữ cảnh trang trọng như trong các bản tin thời sự, các bài báo, đoạn văn, trong sách…

Kapadokya adı Pers dilinde “Güzel Atlar Ülkesi” demektir.

Cappadocia trong tiếng Ba Tư có nghĩa là “vùng đất của những con ngựa đẹp

Ở đây, động từ “demek” có nguyên âm cuối cùng là “e” và kết thúc bằng phụ âm “k” -> chúng ta phải thêm tir

  • Để khẳng định

Một cách dùng khác của đuôi này, đó chính là khẳng định lại lời của người vừa nói phía trước.

– Şu denize bak nasıl da mavi
+ Mavidir.

– Nhìn nước biển đi này, xanh ngắt luôn!
+ Xanh thật!
  • Để đoán

Một cách dùng khá ngược với cách dùng thứ 2, đó chính là dùng để đoán một sự việc người nói không biết chắc chắn.

– Ahmet derse neden gelmedi?
+ Nereden bileyim, hastadır.

– Ahmet sao không đi học nhỉ?
+ Sao tao biết được, chắc nó ốm.

Mở rộng

 Một số từ dùng để đoán.

Galiba

Có lẽ
  • Bugün biraz geç kaldım galiba Có lẽ là hôm nay tôi sẽ ở lại muộn hơn chút

Belki

Có thể
  • Plan yapamıyoruz,  belki sezon iptal olacak Chúng tôi không thể lập kế hoạch lúc này, có thể mùa này sẽ bị hủy

Herhalde

Chắc là…
  • Söylediklerimi anlamıyorsun herhalde Chắc là mày chẳng hiểu tao vừa nói cái gì

Acaba

Tôi tự hỏi / Không biết là…
  • Bir tanem acaba şimdi ne yapıyordur? Không biết là giờ này anh yêu đang làm gì nhỉ?

Bài tập

Điền thêm hậu tố vào chỗ trống

  1. Güney Kore’nin başkenti Seul, Kore dilinde “başkent” anlamında….
  2. Sahra çölü’ndeki Tidikelt kasabasında on yıl boyunca hiç yağmur yağ……
  3. Eiffel Kulesi’nin tepesine kadar 1792 basamak var….
  4. Geçen 3500 yılın sadece 230 yılı savaşsız geç……….
  5. Rusya’nın dörtte biri ormanlarla kaplı…..
  6. Mumyaların ayak parmakları tek tek sarılacak mumyalan…..
  7. En fazla asfaltlı yol Fransa’da….

Published by Hoàng Lê Thanh Hà

A Turkey-addict.

4 thoughts on “BÀI 8 – PHẦN 3 – ĐUÔI ‘DIR’ – KHẲNG ĐỊNH HAY DỰ ĐOÁN

  1. Abla ơi, không biết 1, 2, 3, 5… em có đánh rơi nhịp nào không mà sao em đọc thông tin này hoài vẫn hoang moang: “khi thêm đuôi dir/dır/dur/dür vào sau động từ nguyên thể + da/ta/de/te, thì từ đó sẽ biến thành thì hiện tại tiếp diễn trang trọng.” hahaha. Tại vì em nhớ là “gelmekteyim”, còn “gelmekdirdeyim” thì em không rõ, kkkk.

    Like

    1. À, cái từ “gelmekdirdeyim” đó em viết sai rồi kkkk. Em chưa học phần nội dung phía bên dưới. Em đang ngưng ở phần mở đầu của bài này, do khi đọc lời dẫn của chị, em nhớ lại công thức của thì hiện tại tiếp diễn trang trọng đã học ở level A1 là không có add hậu tố dir/dır/dur/dür. Nếu em “có đánh rơi nhịp nào” chị chỉ em chỗ lượm ạ, kkkk.

      Like

      1. Hihi, ý c là sau khi thêm DE rồi + DIR thì từ sẽ thành động từ ở thì trang trọng: vd: gelmektedir. Và cái này thường dùng hơn “gelmekte” nhiều (lưu ý: cho ngôi “o” nhé). Còn nếu e muốn chia ngôi khác, ví dụ “ben”: gelmekteyimdir – chứ k phải gelmekdirdeyim nha e. Tất nhiên ngta rất ít dùng thế này. Vốn thì hiện tại trang trọng đã ko đc sử dụng nhiều trong cs thường ngày rùi).

        Liked by 1 person

      2. Hậu tố DIR – từ những bài đầu c đã note rằng hậu tố này đảm nhận vị trí như từ “là” trong tiếng Việt, hay có thể hiểu gần tương tự như “tobe” trong tiếng Anh. Nhưng trong tiếng Thổ thì có cũng đc, ko có cũng đc, k quan trọng. Thật ra hậu tố DIR có thể ghép vào hầu hết tất cả các động từ sau khi đã chia. Ví dụ: “konuşuyorsundur” hay “yapacaktır” cũng là từ đúng. Bài này c chỉ nói thêm một chút về 2 cách dùng của hậu tố này thôi. Hihi, càng học nhiều e sẽ càng hiểu thêm về hậu tố này nhé, tưởng vô dụng nhưng thực ra lại rất đa năng kkk.

        Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: