BÀI 12 – PHẦN 1 – ĐỂ LÀM GÌ

Đọc đoạn văn sau:

İnsanların çoğu “Pahalı bir tatil, iyi bir tatildir.” diye düşünür ama bu yanlıştır. Çünkü lüks otellerde yemek saatine yetişmeye çalışmak ve animasyonlara katılmak oldukça yorucudur. Güneşin altında bütün gün yatmak da dinlenmeniz için yeterli değildir. İyi bir tatilin anahtarı kafanızdaki sorunlardan kurtulmaktır. Bunun en iyi yolu da sevdiklerinizle zaman geçirmek ve kendinize biraz zaman ayırmaktır. Üstelik bunlar için büyük paralar harcamanız gerekmez.

Hầu hết mọi người đều nghĩ “Một chuyến du lịch đắt tiền xa xỉ chính là một chuyến du lịch tuyêt vời”, nhưng điều này là sai. Bởi vì thực sự sẽ rất mệt mỏi để cố gắng bắt kịp giờ của những bữa ăn cũng như các hoạt động khác của những khách sạn sang trọng đắt đỏ. Nằm dài dưới ánh nắng cả ngày cũng không đủ để cơ thể bạn nghỉ ngơi thư giãn. Chìa khóa cho một chuyến du lịch tuyệt vời, đó chính là được giải thoát khỏi những vấn đề của chính bạn. Và cách tốt nhất để làm điều này chính là dành thời gian cho những người than yêu của bạn cũng như dành một chút thời gian cho chính bản thân mình. Và chắc chắn là bạn không cần phải tiêu quá nhiều tiền cho điều đó.

Các bạn có thể thấy văn phạm ngữ pháp của đoạn văn trên có câu:

Güneşin altında bütün gün yatmak da dinlenmeniz için yeterli değildir

Nằm dài dưới ánh nắng cả ngày cũng không đủ để cơ thể bạn nghỉ ngơi thư giãn

Từ için ở đây đóng vai trò là từ “để” (như từ for trong tiếng Anh).

Một số ví dụ khác

Bu sabah ders zamanında yetişmek için taksiye bindim.

Tôi đã phải đi taxi để kịp buổi học sáng nay

Ödevlernini bitirmen için sana tam bir saat veriyorum.

Để trò hoàn thanh bài tập của mình tôi cho trò đúng 1 tiếng

Ở hai ví dụ trên, từ için đều làm đúng vai trò của mình, đó là mang ý nghĩa “để”.

Tuy nhiên, tại sao lúc thì chúng ta lại giữ nguyên động từ (như yetişmek ở ví dụ 1), lúc thì chúng ta lại biến đổi động từ thanh danh từ sở hữu (như bitirmen ở ví dụ 2)?

Điều này phụ thuộc hoàn toàn vào chủ ngữ trong câu.

Nếu câu chỉ hành động của chủ ngữ, thì chúng ta giữ nguyên động từ.

Zayıflamak için diyet yapıyor.

Nó ăn kiêng để gầy đi đấy

Ví dụ này, chủ ngữ là “o, và ý của câu là nó ăn kiêng để chính nó gầy đi chứ không phải ai khác gầy đi, do vậy từ Zayıflamak được giữ nguyên

Kışın hasta olmamak için bol C vitamini alın

Để tránh bị bệnh trong mùa đông, các bạn hãy uống thật nhiều vitamin C

Câu này chủ ngữ cũng là siz các bạn, ý của câu là các bạn uống vitamin C để chính các bạn không ốm (chứ không phải ai khác), do vậy từ olmamak được giữ nguyên.

Nếu câu chỉ hành động của người/vật khác chứ không phải chủ ngữ, chúng ta phải biến đổi động từ thanh danh từ sở hữu (như quy luật đã học trong bài 10 – Phần 1 – Biến động từ thành danh từ)

Doktor bu ilaçları sana iyileşmen için verdi

Bác sĩ cho mày uống những loại thuốc này để mày khỏe lại

Chủ ngữ ở đây là Doktor bác sĩ, và ý của câu là bác sĩ cho mày thuốc để mày khỏe (chứ không phải cho bác sĩ khỏe), do vậy từ iyileşmek phải biến thanh danh từ iyileşmen sự khỏe lại của mày

Tatilde okumanız için size birkaç kitap önereceğim.

Tao sẽ gợi ý cho chúng mày vài cuốn sách để chúng mày đọc trong kỳ nghỉ.

Chủ ngữ ở đây là Ben tao, và ý của câu là tao sẽ gợi ý cho chúng mày sách để chúng mày đọc (chứ không phải tao đọc), do vậy từ okumak phải biến thanh danh từ sở hữu okumanız sự đọc của chúng mày

O Türkçe öğrenmesi için Tömer’e gidiyor.

Đây là câu sai do chủ ngữ là o anh ta rồi thì động từ öğrenmek sẽ giữ nguyên không cần phải biến thanh danh từ sở hữu

Đặc biệt

Một trường hợp nữa có thể sẽ khiến các bạn nhầm lẫn

Size yardım edebilmek için adresinizi almam gerekiyor

Size yardım edebilmem için adresinizi almam gerekiyor

Tôi cần phải lấy địa chỉ của các bạn để có thể giúp các bạn

Theo các bạn, câu nào là câu đúng trong 2 câu trên?

Có thể các bạn sẽ nghĩ câu đúng là câu thứ 1, vì chủ ngữ ở đây là ben thì tại sao động từ edebilmek lại phải chuyển thanh danh từ edebilmem đúng không nhỉ?

Thực ra dịch câu này ra tiếng Việt, mục đích để “tôi” làm chủ ngữ chỉ để làm câu dễ hiểu hơn. Còn dịch đúng của câu này phải là: Sự việc tôi lấy địa chỉ các bạn là cần thiết cho sự việc tôi giúp đỡ các bạn. 😀

Vậy theo lối dịch đúng này thì chủ ngữ trong câu là O (chỉ 1 sự việc: sự việc tôi lấy địa chỉ các bạn), chứ không phải ben (chú ý, từ gerekiyor là từ gerekmek được chia theo ngôi o).

Do vậy, câu ví dụ trên có thể dùng theo cả 2 cách, không hề sai.

Bài tập

Điền thêm vào chỗ trống bao gồm hậu tố + için cho thích hợp

  1. Sınavda yanlış yap…………….. soruları çok iyi okumanız gerek
  2. Sizinle konsere gelebil……………..babamdan izin alacağım
  3. Okula git………. “Hastayım” diyor.
  4. Ailem tıp oku…………. bana çok ısrar etti ama ben güzel sanatları tercih ettim
  5. Bilgisayarımı kulan………….. seni bin kere uyardım!
  6. Biraz yalnız kalıp kafamı dinle……………. kısa bir tatile çıkmayı düşünüyorum
  7. Sabah erken kalk…………akşamdan satin alarmını kurdum ama alarm çalmadı
  8. Bir an önce ailemle görüş……….sabırsızlanıyorum.

Published by Hoàng Lê Thanh Hà

A Turkey-addict.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: